حجامت در روایات

روایت حجامت از قول رسول اکرم(ص)

از مهمترین روایات حجامت حدیثی از رسول اکرم (ص) در حدیث شب معراج است که می فرمایند :
وقتی به آسمان هفتم صعود کردم هیچ ملکی از من گذر نکرد مگر این که گفت : ای محمد حجامت کن و امتت را به حجامت امر بفرما.
بحار ج ۶۲ ص ۳۰۰ باب ۸۹

روایت حجامت از قول امام علی (ع):

به درستی که حجامت بدن را سالم و عقل را نیرومند می گرداند.
بحار ج ۶۲ ص ۱۱۴ و ج ۱۰ ص ۸۹

روایت حجامت از قول امام رضا (ع):

رسول خدا فرمودند: اگر در چیزی شفا وجود داشته باشد پس در تیغ حجّام است یا در شربتی از عسل.
وسائل ج۱۷ص ۵۴۱-

عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِی جَمِیلَهَ قَالَ قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع نَزَلَ جَبْرَئِیلُ ع عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص بِالسِّوَاکِ وَ الْخِلَالِ وَ الْحِجَامَهِ ؛

حضرت صادق (ع) می فرماید : جبرئیل با دستور مسواک و خلال کردن و حجامت بر پیامبر –ص- نازل شد .
الکافی ۶ ۳۷۶ باب الخلال ….. ص : ۳۷۶

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص الدَّاءُ ثَلَاثَهٌ وَ الدَّوَاءُ ثَلَاثَهٌ فَأَمَّا الدَّاءُ فَالدَّمُ وَ الْمِرَّهُ وَ الْبَلْغَمُ فَدَوَاءُ الدَّمِ الْحِجَامَهُ وَ دَوَاءُ الْبَلْغَمِ الْحَمَّامُ وَ دَوَاءُ الْمِرَّهِ الْمَشِیُّ
درد و بیماری سه تا است و دارو نیز سه تا است : درد و بیماری خون و صفرا و بلغم است و داروی خون حجامت و داروی بلغم حمام و داروی صفرا راه رفتن است .
من لایحضره الفقیه ۱ ۱۲۶ باب غسل یوم الجمعه و دخول الحمام

روایات حجامت در خصوص آداب قبل و بعد از حجامت

۱- در روایتى از عبدالملک نوفلى آمده که بر امام صادق(ع) وارد شدم. در دست ایشان انارى دیدم. فرمود:
« انارى بیاور، چرا که من از هیچ چیز به اندازه ى شریک گرفتن در خوردن انار ناراحت نمى شوم. سپس حجامت نمود و امر فرمود که حجامت کنم و من نیز حجامت کردم. سپس انار دیگرى خواست…»

۲- در روایت دیگرى از روایات حجامت حمیرى مى گوید:

« به امام صادق (ع) نامه نوشتم و عرض کردم که من خون و صفرا دارم. زمانى که حجامت می کنم، صفرا بر من غلبه می کند و زمانى که حجامت را به تأخیر می اندازم خون به من ضرر می رساند. نظر شما در این مورد چیست؟
سپس حضرت به من نامه نوشت که حجامت کن و براى تاثیر حجامت ماهى تازه بخور. دوباره مسئله را سئوال کردم. ایشان نوشت حجامت کن و ماهى تازه با آب و نمک بخور. این کار را انجام دادم و سلامت یافتم.»
البته از متن حدیث چنین برمىی آید که دستور مصرف ماهى تازه براى چنین شخصى با وضعیت خاص خود بوده است نه براى همه مردم.

۳- مرد دیگرى روایت می کند که خدمت امام صادق علیه السلام بودم. حضرت، حجّام خواست و فرمود :
ابزار حجامت را بشوى و انارى خواست و میل فرمود و پس از این که از حجامت فارغ شد، انار دیگرى خواست و میل کرد و فرمود این کار مُرار (صفرا) را فرو می نشاند.

۴- امام حسن عسکرى علیه السلام می فرماید :
« بعد از حجامت انار شیرین میل کنید، چون انار خون را آرام مىی کند و آن را در مسیر خود صاف مىی گرداند.»

۵- یک روز امام رضا علیه السلام فرمود :
« اى معتب، براى من ماهى تازه تهیه کن. می خواهم حجامت کنم. تهیه کردم. پس فرمود: اى معتب براى من سوپى درست کن. سوپ را براى ایشان درست کردم و حضرت از آن تناول فرمود.»

۶- امام رضا علیه السلام در رساله ى ذهبیّه، فرمایش مفصّلى در مورد خوراک بعد از حجامت دارند که قسمتى از آن را در اینجا می آوریم:
« پس از استحمام باید موضع فصد و حجامت را به وسیله ى پارچه ى کرکى یا ابریشمى یا دستمال نخى که لطیف و نرم باشد، بپوشانید. بعد یک حبه از تِریاق اکبر (نام یک داروى قدیم) به اندازه ماش میل کنید.
پس از حجامت و فصد، آب میوه بنوشید و اگر میوه نیست، شربت بالنگ مصرف کنید و در جایى که این امکانات وجود ندارد، بالنگ را زیر دندان بگیرید و روى آن جرعه اى آب نیم گرم بنوشید.
اما در فصل سرما باید سکنجبین عسلى استفاده شود که این شربت شما را از بیمارى هاى خطرناک لقوه، برص، بهق و جذام به اراده ى خداوند ایمن خواهد داشت.

حجامت دردرمان چه بیماری هایی بكارمی رود؟

حجامت درمورد بیمارهای هایپرلیپیدمی (چربی خون بالا)، دیابت غیروابسته به انسولین، دردهای عضلانی، سردردهای عصبی ومیگرنی، بیماری های پوستی شامل آكنه، پسوریازیس، آلرژی های دارویی، غذایی، فصلی، اعتیاد به مواد مخدر، بیماری های انسدادی عروق كرونر،عوارض بعد ازیائسگی (منوپوز)، دردهای قاعدگی درزنان ودوشیزگان (دیسمنوره) وبرخی بیماری های عفونی، هورمونی وغدد كاربرد دارد.